Có được chia nhỏ giá trị mua, bán vàng từ 5 triệu đồng để trả tiền mặt?

Theo phản ánh của Công ty TNHH BTMC, quy định về thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên trước đây được hiểu theo hai cách: tính theo giá trị thanh toán thực tế trong ngày hoặc tính theo tổng giá trị vàng mua, bán trong ngày.

Doanh nghiệp đặt vấn đề, nếu khách hàng mua, bán vàng có tổng giá trị từ ngưỡng quy định nhưng thanh toán trả chậm, chia thành nhiều đợt vào các ngày khác nhau thì có bắt buộc thanh toán qua tài khoản hay không.

BTMC cũng nêu trường hợp một khách hàng thực hiện nhiều giao dịch trong cùng ngày, mỗi giao dịch dưới ngưỡng quy định và đã thanh toán bằng tiền mặt. Chẳng hạn, buổi sáng khách mua một đôi bông tai 10 triệu đồng, đến tối quay lại mua dây chuyền 10 triệu đồng.

Vàng trang sức (Ảnh: Lam Giang).

Doanh nghiệp đề nghị làm rõ có phải hoàn trả tiền mặt của giao dịch trước, thu hồi sản phẩm và yêu cầu khách hàng chuyển khoản lại toàn bộ khi tổng giá trị giao dịch trong ngày vượt ngưỡng hay chỉ áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt đối với phần giao dịch phát sinh sau khi tổng giá trị đạt ngưỡng.

Về vấn đề này, Ngân hàng Nhà nước cho biết ngày 16/10, Chính phủ ban hành Nghị định số 390/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 232/2025/NĐ-CP.

Theo khoản 4 Điều 1 Nghị định số 390/2026/NĐ-CP, việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 5 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Ngân hàng Nhà nước giải thích, ngưỡng 5 triệu đồng được xác định trên cơ sở tổng giá trị mua, bán vàng trong ngày của một khách hàng, không xác định riêng theo giá trị từng lần giao dịch hoặc từng đợt thanh toán.

Theo đó, đối với giao dịch làm cho tổng giá trị mua, bán vàng trong ngày đạt từ 5 triệu đồng trở lên và các giao dịch tiếp theo trong ngày, việc thanh toán phải được thực hiện bằng phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt.

Quy định này nhằm tăng tính minh bạch của giao dịch mua, bán vàng, nâng cao khả năng kiểm tra, đối chiếu dòng tiền, phòng chống thất thu thuế và hỗ trợ công tác phòng, chống rửa tiền trong lĩnh vực kinh doanh vàng. Ngưỡng 5 triệu đồng được xác định thống nhất với ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt theo pháp luật về thuế.

Ngân hàng Nhà nước lưu ý tổ chức, cá nhân khi mua, bán vàng phải tuân thủ quy định về hóa đơn, chứng từ. Trường hợp cố ý chia nhỏ giao dịch hoặc các đợt thanh toán nhằm né tránh quy định về thanh toán không dùng tiền mặt sẽ bị xem xét, xử lý theo quy định.